Ana Sayfa / Tarih / Osmanlı Hanedanı

Osmanlı Hanedanı

Osmanlı Hanedanı

Osmanlı hanedanı, Osman Gazi’den Yavuz Sultan Selimce kadar saltanatın babadan oğula geçmesi (Evlâ- diye) yöntemi On altıncı yüzyıl sonlarına kadar bazı şehzadelerin babalarına ya da kardeşleri­ne karşı ayaklanarak taht kavgasına girişmelerine yol açtı. Yavuz Sultan Selim’den sonra Sultan I. Ahmed’e (1617) kadar Osmanlı tahtının verâsetinde “ekber evlâd” (en büyük erkek evlâd) yöntemi ve daha sonra ise hanedanın en yaşlı erkek üyesi (ekber ü erşed) kuralı uygulandı.

Böylece On yedinci yüzyıl ortalarından itibaren  şehzadelerin katledilmeleri önlenmiş, an­cak şehzadeler Topkapı Sarayında “Kafes” tabir edilen “Şimşirlik Kasrı”nda oturtulmuşlardır.

Padişahların toplam sayısı 36 ‘dır. Ancak, Sultan II. Murad , Fatih Sultan Mehmed ve Sultan I. Mustafa ikişer kez tahta çıkmışlardır. Padişahlardan 15’i birbirinin kardeşi ve amca- oğlu’dur. Dolayısıyla (1299) Osman Gazi’den saltanatın kaldırılması (1922) tarihine kadar ge­çen 623 yıllık süre içinde Padişahların batın sayısı 21’dir.

Hanedan şeceresinde toplam 13 farklı padişah adı bulunur: “Orhan, İbrahim, Abdül- mecid ve Abdülaziz” isimleri “l’er”, “Bayezid, Süleyman, Mahmud” 2’şer ; “Osman, Selim, Ahmed” 3’er; “Mustafa” 4 ; “Murad” 5 ; “Mehmed” 6 kere kullanılmıştır.

Diğer taraftan padişahlar arasında isimleri kadar lâkab’ları da ünlü olanlar şunlardır:

  1. Osman ile Orhan (Gazi); I. Murad (Hüdavendiga»); I. Bayezid (Yıldırım); I. Mehmed (Çelebi);
  2. Mehmed (Fâtih); II. Bayezid (Velî); Selim (Yavuz); I. Süleyman (Kanunî); II. Selim (Sarı), III. Mehmed (Eğri Fatihi); I. Mustafa (Divâne), II. Osman (Genç); III. Osman (Nurî), IV. Murad (Bağdad Fatihi); İbrahim (Deli), IV.Mehmed (Avcı); III. Selim (Halim); II. Mahmud (Adlî);

Osmanlı padişahları şiir’le de uğraşmışlardır. Padişahların şiirlerinde kullandıkları mah­laslar da şöyledir: Murad II (Muradî), Fatih (Avnî), Bayezid II (Adlî), Yavuz (Selimî), Kanunî (Muhibbi), Selim II (Selimî), Murad III (Muradî), Mehmed III (Adlî), Ahmed 1 (Bahtî), Genç Os­man (Farisî), Murad IV (Muradî), Mustafa II (İkbali), Ahmed III (Necibi), Mahmud 1 (Sebkatî), Mustafa III (Cihangir), Selim III (İlhamî) ve Mahmud II (Adlî).

Aralarında Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan Selim (Farsça), Kanunî Sultan Süley­man, Sultan III. Murad (2 Türkçe, 1 Arapça, 1 Farsça olmak üzere 4 adet), Sultan III. Selim de “divan” sahibi olan padişahlardır.

İlk altı hükümdar Bursa’ da, daha sonrakiler de İstanbul’da gömülüdür.

Gülüş yaşı açısından en genci 7 yaşında Padişah olan Sultan IV. Mehmed’dir. Osmanlı padişahlarının ortalama “Gülüş yaşı” 32, “saltanat süresi sonundaki” yaş ortalaması 50, orta­lama saltanat süresi 17 ve vefat ettikleri yaş ortalaması da 51’dir.

Hanedan’da 15 taht’tan indirme olayı yaşanmış, Sultan I. Mustafa ise iki kez tahttan indirilmiştir. İki padişah da kendi istekleriyle saltanattan feragat etmişlerdir. En uzun salta­nat süresi 45 yıl, 11 ay, 7 gün ile (1520-1566) Kanunî dönemi’dir.

Osman Gazi’den Kanunî Sultan Süleyman’a kadar gelen 10 padişah bütün seferlere ka­tılmışlardır. Kanunî’nin oğlu Sultan II. (Sarı) Selim sonra gelen 21 padişah içinden de yalnız­ca 5’i seferlere katıldılar.

Ancak savaş stratejilerinin değişmiş olmasının da bunda katkısı olduğu düşünülmelidir. Nitekim fiilen savaşa katılmamış olmalarına rağmen 5 Padişah da fet­vayla itibarî olarak “Gazi” unvanı almışlardır.

Tavsiye Konu

İngiltere Halkı Gözünden Kraliyet Ailesi

İngiltere Halkı Gözünden Kraliyet Ailesi Geçen yüzyıllar içerisinde demokrasi anlayışı güçlenmiş monarşi hükmünü yitirmiş olsa …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir